Kasteller ve Ceşmeler / Gaziantep Büyükşehir Belediyesi
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Logosu

Kasteller ve Ceşmeler

Dünyada benzeri bulunmayan ve su mimarisinin eşsiz örnekleri olan Gaziantep kastelleri, farklı işlevlere sahip olarak inşa edilmiştir. Türk mimarisinde sadece Gaziantep’te bulunan bu yapılar kısmen veya tamamen yer altında bulundukları için çok fazla dikkat çekmemiştir. Bu nedenle sanat tarihi terminolojisinde yer almamışlardır. “Kastel” kelimesinin dilimize Arapçadan geçtiği ve suyun yer altında bölümlere ayrıldığı yer anlamına gelmektedir.
Gaziantep şehir merkezinden geçen Alleben Deresi gibi bir su kaynağına sahip olmasına rağmen, tarih boyunca yeraltı su kaynakları bakımından fakir bir şehir olmuştur. İnsanlar buldukları suyun buharlaşma veya başka bir yolla kaybolmasını önlemek için yerin altından açtıkları livas denilen kanallarla, suları belli bir merkeze (Suburcu) toplamışlar ve bu merkezden de şehre dağıtmışlardır. Evler, su ihtiyacını karşılayabilmek için livaslar üzerine yapılmış ve bu evlerden livaslara kuyular açılmıştır. Bu kuyular hem su ihtiyacını karşılamak hem de yazın sıcaktan bozulacak erzakların kuyulara sarkıtılarak bozulmaması için kullanılmıştır. Ayrıca genel olarak cami altlarından geçen su kanallarının belli bir noktasına yüzeyden 30-40 merdivenle inilen ve adına Kastel denilen; içinde tuvaleti, yıkanma yeri, dinlenme ve abdest alma yerleri, hanımların çamaşır ve yün yıkama mekanları ve bazılarında namaz kılma alanlarının da (mescit) bulunduğu genişçe mağaramsı boşluklar oluşturulmuştur. Kasteller evlerin modern manada şehir içme suyuna kavuştuğu ve çeşmelerin yapıldığı tarihe kadar önemini korumuştur. Ata yadigarı ve su mimarisinin eşsiz örneklerinden olan bu kastellerden 5-6 tanesi çeşitli sebeplerle yok olmuştur. Günümüze kadar gelenler ise;

  1. Şeyh Fethullah Kasteli 
  2. İhsan Bey Mescidi ve Kasteli
  3. Pişirici Mescidi ve Kasteli 
  4. İmam-ı Gazali Kasteli 
  5. Ahmet Çelebi Kasteli 
  6.  Kozluca Kasteli’dir. 



Bazı Projeler

  • BÜYÜKŞEHİR'DEN 250 ARICIYA İLAÇ DESTEĞİ

       Arıların ölümüne ve bal kalitesinin düşmesine neden olan Varroa Akarı’na karşı mücadeleye devam eden Büyükşehir Belediyesi Doğal Hayatı Koruma ve Tarımsal Hizmetler Daire Başkanlığı, 2 bin 580 adet arı biti ilacı dağıttı. Gazi

  • SUTEK FUARI'NDAN BÜYÜKŞEHİR'E İKİ ÖDÜL BİRDEN!

       Su kaynaklarının sürdürülebilir bir şekilde kullanılması ve su tasarrufunun sağlanması için gereken tüm teknolojilerin alıcısıyla buluşmasını amaçlayan SUTEK 2019 3’üncü Su ve Su Teknolojileri Fuarı 7-9 Kasım’da Anka

  • BÜYÜKŞEHİR, "DİJİTAL ÇAĞDA ÇOCUK-ANNE TUTUMLARI"NI ANLATTI

       Büyükşehir Belediyesi İnsan Kaynakları Daire Başkanlığınca, Lions İlköğretim Okulu’nda gerçekleştirilen seminerde; Uzman psikolog Hüseyin Müjde ve Uzman Psikolojik Danışman Hakan Baba, dijital çağdaki çocuk-anne ilişkisin

  • TÜRKİYE'NİN LİDER KADINLARI ZİRVESİ GAZİANTEP'TE TOPLANDI

       Büyükşehir Belediyesi Onat Kutlar Toplantı Salonu’nda düzenlenen Türkiye’nin Lider Kadınları Zirvesi’nde, kadınların istihdama katılması, girişimci kadınların önündeki engellerin kaldırılması ve kadınları güçlen

Haberler