Tarihi Antep Evleri / Gaziantep Büyükşehir Belediyesi
Gaziantep Büyükşehir Belediyesi Logosu

Tarihi Antep Evleri

Tarihi Gaziantep Evleri; yüksek duvarlar arkasında, dış mekanlardan mümkün olduğunca soyutlanmış Hayat (Avlu)’a dönük yapılardır. Evlerin ikinci katında sokağa yapılan konsol çıkıntılarına cumba denir. Dışı metalle kaplanan bu tür yapılar cumbalı ev olarak da adlandırılır. Evin ana girişi sokaktan hayata girişle sağlanır. Hayat etrafında ocaklık (mutfak), hazna (kiler), hela gibi mekanlar yer alır. Evler tek, iki ve üç katlı olarak inşa edilmiştir. Genelde iki katlı evler hakimdir. İçe dönük yaşam tarzında kadınların gün boyu evde oluşları ve yaşamın özellikle yazları sürekli hayatta geçmesi nedeniyle buraya önem verilmiştir.

Avlu tabanında genellikle işlemeli taşlar kullanılmıştır. Hayat çevresinde ise, çiçeklikler, genellikle ortasında da Gane adı verilen havuz bulunmaktadır. Evin üst katlarına dıştan merdivenlerle ulaşılır. Sofa etrafında sıralanmış çoğu zaman eyvanlı odalar yer alır. Yörede eyvan adı verilen bu bölümün üst tarafı kapalı olup, ön yüzü avluya bakar. Sıcak yaz günlerinde gölgeli bir mekandır. Sofaya açılan odalar çok işlevli özelliğe sahip mekanlardır. Bu odalar yeme, yatma, oturma gibi günlük yaşamı içeren fonksiyonlara cevap verecek biçimde inşa edilmiştir. Hatta eşik dediğimiz girişte yıkanma işlevi dahi gerçekleşmektedir. Odada yatakların yerleştirildiği döşeklik, yemek kapları için kübbiye adı verilen dolap nişleri yer almaktadır. Bunlar nacar denen çok güzel ahşap işçiliğine sahiptir. Bu odalardan bina dışına da yansıyan, merdivenlerle çatı arasına çıkılan bölümler vardır. Önceleri toprak çatı olan mekanlar, daha sonra yerlerini alaturka kiremite bırakmıştır. Çatı altları havalandırmanın iyi olması nedeniyle kiler olarak da kullanılmaktadır. Genelde tavanlar ahşap kalaslar üzerine geçerken bir kısmı da bağdadi sıvaya geçmiştir. Bunların üzerine boya ve resimlerle, tavan süslemeleri yapılmıştır.

Cephelerde genellikle sosyal yaşam şekillerinden oluşan fonksiyonların yansıması vardır. Örneğin mahremiyeti sağlamak için zemin katlarda sokağa bakan pencere açılmamıştır ve tamamen hayata yönelmiştir. Üst katlarda, yola bakan büyük kafes pencereler bulunmaktadır. Tüm pencerelerin üzerinde ışık ve hava sağlayan kuştağası vardır. Kuştağaları aynı zamanda güvercin ve kuşların da barındığı yerlerdir. Bazı pencereler ev sahiplerinin dini görüşünü de yansıtmaktadır. Örneğin gayrimüslim evlerinde haçvari pencerelere rastlanmaktadır. Pencereler hava ve ışık ihtiyacını karşılamanın yanı sıra, görsel açıdan da binaların süsü konumundadır. Taş cinsleri olarak kıymık, minare kayası, havara taşı ve karataş kullanılmıştır. Karataşlar genellikle hayat süslemelerinde kullanılır. Evlerin altında bulunan mahzene, hazna adı verilir. Hazneler genellikle kiler amaçlı olarak kullanılır. Soğuk mahaller olan bu bölüm, yiyeceklerin saklanması için iyi bir mekandır.



Bazı Projeler

Haberler

  • GAZİANTEP, YAVUZ BİNGÖL'LE COŞTU

        Gaziantep Valiliği koordinasyonunda, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ve Gaziantep'i Geliştirme Vakfı (GAGEV) işbirliğinde gerçekleştirilen GastroANTEP Festivali etkinlikleri kapsamında müzisyen Yavuz Bingöl konser verdi. Festival Park'ta organize edi

  • ÜNLÜ AŞÇI ARDA TÜRKMEN'DEN GAZİANTEP ÜRÜNLERİNE TAM NOT

       ŞAHİN: DÜNYANIN LEZZET BAŞKENTİ OLMAYI HEDEFLİYORUZ Moderatörlüğünü Gökmen Sözen’in üstlendiği “Arda Türkmen ile Yüz Yüze” konulu panele katılan Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şa

  • GASTROANTEP FESTİVALİ GAZİANTEP'E ÇOK YAKIŞTI

       Güneşten, topraktan ve tarihten gelen yerel lezzeti tüm Dünya’ya tanıtmak amacıyla gastronomisini tüm Dünya’ya tanıtmayı amaçlayan Gazi şehir, GastroANTEP Festivali için tek vücut oldu. Dünyaca ünlü Michelin y

  • BAŞKAN ŞAHİN, GASTROANTEP FESTİVALİ'Nİ BİBER HASADIYLA AÇTI

       Gaziantep’in Nurdağı ilçesinde 60 dönüm alanda yapılan biber hasadı ve kuruluk gezisiyle başlayan festivale; Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, AK Parti Gaziantep Milletvekili Derya Bakbak, Nurdağı Belediye Başkanı Ökke